Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc có vai trò quan trọng: Đáp án

Câu hỏi: “Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc có vai trò quan trọng đối với sự sinh tồn và phát triển của dân tộc Việt Nam. Thắng lợi của những cuộc kháng chiến góp phần bảo vệ vững chắc nền độc lập, giữ gìn bản sắc văn hóa và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình xây dựng đất nước… Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc còn có ý nghĩa to lớn trong việc hình thành và nâng cao lòng tự hào, ý thức tự cường và tô đậm những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đồng thời để lại nhiều bài học kinh nghiệm sâu sắc…” (SGK Lịch sử 11, bộ Kết nối tri thức, trang 44–45). Các nhận định sau đúng hay sai?

  • a) Tất cả các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc trong lịch sử dân tộc đều giành được thắng lợi.
  • b) Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc góp phần hình thành truyền thống yêu nước.
  • c) Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc tác động lớn đến tiến trình lịch sử dân tộc và quản lý đất nước.
  • d) Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc thúc đẩy phát triển kinh tế và mở rộng lãnh thổ quốc gia.

Đáp án đúng là b, c. b) Đúng; c) Đúng; a) Sai; d) Sai. Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc góp phần hun đúc lòng yêu nước và để lại ảnh hưởng sâu sắc đối với lịch sử dân tộc. Đoạn trích không khẳng định mọi cuộc kháng chiến đều thắng lợi, cũng không xem phát triển kinh tế hay mở rộng lãnh thổ là kết quả của chiến tranh.

Câu hỏi về vai trò của chiến tranh bảo vệ Tổ quốc đối với dân tộc Việt Nam

Vì sao b và c đúng?

Nhận định b đúng vì các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc góp phần hình thành và bồi đắp truyền thống yêu nước. Khi nền độc lập bị đe dọa, tinh thần đoàn kết, ý thức tự cường và quyết tâm bảo vệ quê hương được thể hiện, tiếp nối qua nhiều thế hệ. Điều này phù hợp với ý trong đoạn trích về việc nâng cao lòng tự hào và tô đậm những truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Nhận định c đúng vì kết quả của các cuộc chiến tranh bảo vệ đất nước có ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của dân tộc. Theo đoạn trích, thắng lợi giúp bảo vệ độc lập, giữ gìn bản sắc văn hóa và tạo điều kiện xây dựng đất nước. Những kinh nghiệm từ chiến tranh cũng có thể được vận dụng trong công cuộc bảo vệ, tổ chức và quản lý đất nước. Đây là ý suy ra từ vai trò và các bài học mà đoạn trích nêu, không phải một câu được phát biểu nguyên văn trong đó.

Vì sao a và d sai?

Nhận định a sai ở từ “tất cả”. Lịch sử Việt Nam có những cuộc kháng chiến thắng lợi, nhưng cũng có những cuộc kháng chiến thất bại, chẳng hạn cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp vào cuối thế kỷ XIX. Đoạn trích nói đến ý nghĩa của những thắng lợi, không khẳng định mọi cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc đều giành thắng lợi.

Nhận định d sai vì đã biến điều kiện có thể hình thành sau thắng lợi thành kết quả trực tiếp của chiến tranh. Chiến tranh thường gây tổn thất về con người, kinh tế và cơ sở vật chất; việc bảo vệ được độc lập mới tạo điều kiện thuận lợi để xây dựng đất nước. Bảo vệ lãnh thổ cũng khác với mở rộng lãnh thổ. Đoạn trích không nêu mở rộng lãnh thổ là mục tiêu hay kết quả tất yếu của chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Đây là phương án dễ nhầm nhất vì có nhắc đến quá trình xây dựng đất nước, nhưng đã diễn giải ý ấy quá mức.

Hệ thống kiến thức liên quan

Có thể đọc đoạn trích theo bốn nhóm ý để xác định phạm vi của các nhận định:

  • Bảo vệ đất nước: Thắng lợi của các cuộc kháng chiến góp phần giữ vững nền độc lập và sự tồn tại của dân tộc.
  • Giữ gìn văn hóa: Bảo vệ độc lập gắn với việc giữ gìn bản sắc văn hóa Việt Nam.
  • Tiếp nối và xây dựng: Thắng lợi tạo điều kiện thuận lợi cho công cuộc xây dựng đất nước; quá trình đấu tranh bồi đắp lòng tự hào, ý thức tự cường và truyền thống tốt đẹp.
  • Rút kinh nghiệm: Các cuộc chiến tranh để lại bài học cho việc bảo vệ và phát triển đất nước về sau.

Những cách diễn đạt như “góp phần”, “hình thành và nâng cao” cho thấy đoạn trích nói về tác động, ý nghĩa của chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, không đưa ra kết luận tuyệt đối cho mọi cuộc chiến tranh.

Cách nhận diện nhanh dạng câu hỏi này

Đối chiếu từng nhận định với đúng phạm vi thông tin trong đoạn trích. Cần kiểm tra kỹ các từ tuyệt đối như “tất cả” và các kết quả được thêm vào như “mở rộng lãnh thổ”. Đồng thời, phân biệt chiến tranh gây tổn thất với thắng lợi tạo điều kiện xây dựng đất nước. Cách đọc đó giúp xác định b và c đúng, a và d sai.