Câu hỏi: Đặc điểm nổi bật của địa hình vùng núi Tây Bắc là
- A. gồm các khối núi và cao nguyên.
- B. có nhiều dãy núi cao và đồ sộ.
- C. gồm 4 cánh cung lớn.
- D. địa hình thấp và hẹp ngang.
Đáp án đúng là B. có nhiều dãy núi cao và đồ sộ. Vùng núi Tây Bắc là vùng địa hình cao và đồ sộ nhất nước ta, tập trung nhiều dãy núi lớn chạy theo hướng Tây Bắc – Đông Nam, trong đó có dãy Hoàng Liên Sơn với đỉnh Phanxipăng cao nhất Việt Nam.

Vì sao đáp án B đúng
Đặc điểm nổi bật của địa hình vùng núi Tây Bắc là độ cao lớn và tính đồ sộ, khác hẳn kiểu địa hình thấp, hẹp hay kiểu cánh cung ở các vùng khác. Vùng này nằm giữa sông Hồng và sông Cả, kéo dài theo hướng Tây Bắc – Đông Nam với ba dải địa hình song song: dải phía tây sát biên giới Việt – Lào gồm các dãy Pu Đen Đinh, Pu Sam Sao; dải giữa là Hoàng Liên Sơn cao nhất, hùng vĩ nhất; dải phía đông là các sơn nguyên và cao nguyên đá vôi như Tà Phình, Sín Chải, Sơn La.
Đây là nơi tập trung phần lớn các đỉnh núi cao trên 2000 m của nước ta, tiêu biểu là Phanxipăng 3143 m, Phu Luông, Pu Si Lung. Chính độ cao lớn và các dãy núi liên tiếp tạo nên tính “đồ sộ” — đặc trưng mà chỉ phương án B diễn tả được. Hệ quả địa lí đi kèm: địa hình chia cắt mạnh, nhiều đèo cao như Pha Đin, Ô Quy Hồ, Khau Phạ; sông ngòi dốc, tiềm năng thủy điện lớn.
Vì sao các phương án còn lại sai
Phương án A và C mô tả đúng đặc điểm nhưng của hai vùng khác, đây là cặp gây nhầm lẫn nhiều nhất khi làm bài.
- A. Gồm các khối núi và cao nguyên — đây là đặc điểm của vùng núi Trường Sơn Nam (Tây Nguyên và khối núi cực Nam Trung Bộ), nơi có các cao nguyên badan rộng lớn thay vì những dãy núi cao liên tục.
- C. Gồm 4 cánh cung lớn — đây là đặc điểm của vùng núi Đông Bắc với bốn cánh cung Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều, quay lưng phía lồi ra ngoài và chụm lại ở khối núi Tam Đảo.
- D. Địa hình thấp và hẹp ngang — đây là đặc điểm của vùng núi Trường Sơn Bắc, thấp và hẹp ở giữa, nâng cao đột ngột ở hai đầu nam bắc.
Phương án dễ nhầm nhất là C, vì cả hai vùng đều được nhắc đến trong cùng một mục bài học về miền núi. Cách phân biệt: Tây Bắc là “cao – đồ sộ – hướng Tây Bắc Đông Nam”, Đông Bắc là “thấp hơn – cánh cung – hướng vòng cung”.
Hệ thống kiến thức về bốn vùng núi
Nắm đúng bốn vùng núi là nắm được phần lớn các câu hỏi trắc nghiệm về địa hình miền núi Việt Nam.
- Đông Bắc: nằm ở tả ngạn sông Hồng, địa hình chủ yếu là đồi núi thấp, gồm bốn cánh cung lớn chụm lại ở Tam Đảo, mở rộng về phía bắc và đông.
- Tây Bắc: nằm giữa sông Hồng và sông Cả, cao và đồ sộ nhất, ba dải địa hình cùng hướng Tây Bắc – Đông Nam, nhiều đỉnh cao nhất cả nước.
- Trường Sơn Bắc: từ phía nam sông Cả đến dãy Bạch Mã, là dãy núi thấp và hẹp ngang, nâng cao ở hai đầu, thấp trũng ở giữa.
- Trường Sơn Nam: từ dãy Bạch Mã trở vào, gồm các khối núi và cao nguyên badan xếp tầng, địa hình có hướng vòng cung.
Ranh giới giữa hai vùng Trường Sơn là dãy Bạch Mã — vừa là ranh giới tự nhiên, vừa là căn cứ phân chia khí hậu Bắc – Nam.
Mẹo nhận diện nhanh dạng câu hỏi này
Nhớ theo cặp đối lập: “cao – đồ sộ” gắn với Tây Bắc, “cánh cung” gắn với Đông Bắc. Khi đề hỏi đặc điểm nổi bật của một vùng núi, hãy soi từ khóa hình dạng trong phương án trước, rồi mới xét độ cao.
Với dạng câu hỏi “đặc điểm nào không đúng“, cùng một bộ phương án có thể bị đảo chiều: phương án đúng ở câu này lại là phương án chọn ở câu kia. Vì vậy cần đọc kỹ yêu cầu chọn “đúng” hay “không đúng” trước khi so sánh nội dung.
Một điểm cần lưu ý: các cao nguyên badan xếp tầng thuộc Tây Nguyên và vùng Trường Sơn Nam, không thuộc Tây Bắc — đây là bẫy quen thuộc khi đề trộn đặc điểm của hai vùng.

