Bản chất quá trình mã hóa thông tin: Đáp án và giải thích

Câu hỏi: Bản chất quá trình mã hóa thông tin?

  • A. Chuyển dãy hệ nhị phân về hệ đếm khác.
  • B. Đưa thông tin vào máy tính.
  • C. Chuyển thông tin về bit nhị phân.
  • D. Nhận dạng thông tin.

Đáp án đúng là C. Chuyển thông tin về bit nhị phân. Bản chất quá trình mã hóa thông tin trong máy tính là tạo ra biểu diễn bằng các bit 0 và 1, nhờ đó máy tính có thể lưu trữ và xử lí thông tin.

Câu hỏi trắc nghiệm về mã hóa thông tin và các phương án trả lời

Vì sao đáp án C đúng?

Mã hóa thông tin là chuyển thông tin sang một cách biểu diễn theo quy tắc xác định. Trong phạm vi câu hỏi về máy tính, cách biểu diễn cần nhận ra là dãy bit nhị phân: mỗi bit có giá trị 0 hoặc 1. Vì vậy, phương án C nêu đúng thao tác cốt lõi, thay vì chỉ nói đến mục đích hay một công việc khác liên quan đến thông tin.

Văn bản, hình ảnh và âm thanh khác nhau ở dạng mà con người tiếp nhận. Để máy tính lưu trữ và xử lí, chúng cần được biểu diễn bằng dữ liệu nhị phân. Chẳng hạn, một kí tự trong văn bản được gán một mã số theo quy tắc mã hóa kí tự; mã số đó có thể được biểu diễn dưới dạng bit. Ví dụ này cho thấy mã hóa không đơn thuần là «đưa» văn bản vào máy tính, mà là xác định máy tính sẽ biểu diễn văn bản ấy như thế nào.

Vì sao các phương án còn lại sai?

  • A. Chuyển dãy hệ nhị phân về hệ đếm khác. Chuyển một số từ hệ nhị phân sang hệ thập phân hoặc hệ thập lục phân là chuyển đổi cách ghi số. Thao tác ấy không nêu bản chất của việc biểu diễn văn bản, hình ảnh hay âm thanh thành dữ liệu nhị phân cho máy tính.
  • B. Đưa thông tin vào máy tính. Đây là phương án dễ nhầm nhất vì mã hóa thường gắn với việc nhập và xử lí thông tin. Tuy nhiên, «đưa vào» chỉ nói thông tin đến máy tính, chưa cho biết nó được biểu diễn bằng gì. Nhập một dòng chữ là hoạt động đưa thông tin vào; biểu diễn dòng chữ ấy thành dữ liệu nhị phân mới là ý mà câu hỏi cần chọn.
  • D. Nhận dạng thông tin. Nhận dạng là xác định nội dung hoặc đặc điểm của thông tin, chẳng hạn nhận dạng chữ trong một hình ảnh. Đó là một nhiệm vụ xử lí khác, không phải định nghĩa của mã hóa. Việc nhận dạng có thể sử dụng dữ liệu đã được biểu diễn trong máy tính, nhưng không đồng nghĩa với quá trình tạo ra biểu diễn ấy.

Kiến thức liên quan cần nắm

Bit là đơn vị thông tin cơ bản có hai giá trị 0 và 1. Máy tính biểu diễn dữ liệu bằng các dãy bit; còn ý nghĩa của mỗi dãy bit phụ thuộc vào quy tắc biểu diễn được sử dụng. Vì thế, cùng là dữ liệu nhị phân nhưng văn bản, hình ảnh và âm thanh cần những cách diễn giải phù hợp với từng loại thông tin.

Khi học về xử lí thông tin, cần phân biệt ba ý: thông tin ban đầu có thể ở dạng con người đọc, nhìn hoặc nghe được; mã hóa tạo ra biểu diễn mà máy tính sử dụng; các thao tác như nhập, lưu trữ, xử lí và nhận dạng có mục đích riêng. Phân biệt được cách biểu diễn với việc sử dụng thông tin sẽ giúp tránh chọn những phương án có liên quan nhưng không trả lời đúng bản chất của mã hóa.

Mẹo nhận diện nhanh

Với câu hỏi về bản chất mã hóa thông tin trong máy tính, hãy tìm phương án nói đến biểu diễn thông tin bằng bit 0 và 1. Các đáp án chỉ nói đến nhập thông tin, nhận dạng thông tin hoặc đổi giữa các hệ đếm không diễn đạt đúng trọng tâm đó.