Câu hỏi: Đọc đoạn thông tin sau và xác định từng nhận định là đúng hay sai: Tăng trưởng kinh tế là khái niệm chỉ sự gia tăng về quy mô sản lượng của nền kinh tế trong một thời kì nhất định và thường được đo bằng chỉ tiêu tổng sản phẩm quốc nội (GDP) hoặc tổng thu nhập quốc dân (GNI). Tăng trưởng kinh tế có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của đất nước. Nó là tiền đề vật chất để giải quyết hàng loạt vấn đề, đặc biệt là những vấn đề xã hội như xóa đói giảm nghèo, nâng cao mức sống của nhân dân, đảm bảo công ăn việc làm ổn định cho người lao động. Tốc độ tăng trưởng nhanh có thể giúp một quốc gia nghèo đuổi kịp và vượt qua quốc gia giàu có. Trong điều kiện toàn cầu hóa, các nước đang phát triển thường lựa chọn tăng trưởng kinh tế cao là mục tiêu hàng đầu. (Theo Tạp chí Tuyên giáo, “Tăng trưởng kinh tế và phân phối công bằng trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”, ngày 12/10/2018.)
- a) Sự gia tăng tổng sản phẩm quốc nội là biểu hiện của nền kinh tế đang suy thoái.
- b) Tăng trưởng kinh tế cao và bền vững luôn là một trong những mục tiêu về kinh tế đối với Việt Nam.
- c) Để mọi người có thu nhập cao và ổn định, có cuộc sống ấm no và phát triển con người toàn diện thì các quốc gia phải thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
- d) Để giải quyết triệt để vấn đề xóa đói giảm nghèo, Đảng và Nhà nước ta đã đề xuất nhiều giải pháp quan trọng nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Đáp án đúng là b, c, d; a sai. Theo đoạn thông tin, tăng trưởng kinh tế là sự gia tăng quy mô sản lượng, thường được đo bằng GDP hoặc GNI. Tăng trưởng tạo tiền đề vật chất để nâng cao đời sống và giải quyết các vấn đề xã hội, chứ không phải biểu hiện của suy thoái.

Vì sao các ý b, c, d đúng?
Ý b đúng theo định hướng phát triển kinh tế được nêu trong đáp án gốc: tăng trưởng cao và bền vững là một mục tiêu kinh tế của Việt Nam. Đoạn đọc cũng cho biết các nước đang phát triển thường ưu tiên tăng trưởng cao trong điều kiện toàn cầu hóa. Tuy nhiên, “bền vững” nhấn mạnh rằng không chỉ cần tăng sản lượng trước mắt mà còn phải duy trì khả năng phát triển lâu dài.
Ý c đúng vì tăng trưởng tạo thêm nguồn lực để nâng cao mức sống, tạo việc làm và hỗ trợ phát triển con người. Cần hiểu đây là điều kiện cần thúc đẩy, không phải lời khẳng định rằng cứ tăng trưởng thì mọi người lập tức có thu nhập cao, ổn định.
Ý d đúng theo đáp án gốc: thúc đẩy tăng trưởng là một hướng tạo nguồn lực cho công cuộc xóa đói giảm nghèo. Đoạn đọc nêu mối liên hệ này, nhưng không trình bày cụ thể các giải pháp của Đảng và Nhà nước, cũng không chứng minh rằng chỉ tăng trưởng là đủ để giải quyết vấn đề một cách triệt để.
Vì sao ý a sai?
Ý a đảo ngược dấu hiệu của tăng trưởng và suy thoái. Theo định nghĩa trong đoạn đọc, quy mô sản lượng tăng là biểu hiện của tăng trưởng kinh tế; GDP là một chỉ tiêu thường dùng để đo lường sự thay đổi đó. Vì vậy, không thể lấy sự gia tăng GDP làm dấu hiệu cho kết luận nền kinh tế đang suy thoái.
Điểm dễ nhầm là GDP tăng không đồng nghĩa mọi người đều khá lên như nhau. Nhận xét về phân phối thu nhập hoặc chất lượng đời sống cần thêm căn cứ riêng; nó không làm cho phát biểu ở ý a trở thành đúng.
Kiến thức cần hệ thống
Khái niệm tăng trưởng kinh tế tập trung vào sự gia tăng quy mô sản lượng trong một thời kì nhất định. Đoạn đọc nêu hai chỉ tiêu thường dùng là GDP và GNI. Khi làm bài, cần phân biệt việc đo mức tăng của nền kinh tế với việc đánh giá thành quả ấy được phân phối ra sao.
Tăng trưởng tạo tiền đề vật chất cho xóa đói giảm nghèo, cải thiện mức sống và việc làm. Tốc độ tăng trưởng nhanh cũng có thể giúp nước nghèo thu hẹp khoảng cách với nước giàu, nên thường được các nước đang phát triển ưu tiên. Từ “có thể” rất quan trọng: đó là khả năng, không phải kết quả được bảo đảm trong mọi trường hợp.
Cách nhận diện nhanh
Đối chiếu mỗi nhận định với hai ý chính: quy mô sản lượng tăng là tăng trưởng, còn đời sống được cải thiện là mục tiêu mà tăng trưởng góp phần tạo điều kiện thực hiện. Gặp phát biểu đồng nhất GDP tăng với suy thoái như ý a, hãy loại ngay; gặp những từ tuyệt đối như “mọi người” hoặc “triệt để”, hãy phân biệt mục tiêu, tiền đề với kết quả đã chắc chắn đạt được.
