Câu hỏi: Độ muối của nước biển thấp nhất ở khu vực nào sau đây? Chọn một đáp án đúng.
- A. Ôn đới.
- B. Xích đạo.
- C. Chí tuyến.
- D. Vùng cực.
Đáp án đúng là B. Xích đạo. Theo lời giải gốc, mưa nhiều và nước sông đổ ra biển làm giảm độ muối của nước biển ở khu vực xích đạo. Tuy nhiên, không nên hiểu đây là kết luận đúng cho mọi vùng biển trên Trái Đất.

Vì sao lời giải gốc chọn xích đạo?
Khu vực xích đạo có mưa dồi dào. Nước mưa bổ sung nước ngọt vào lớp nước biển mặt, làm muối bị pha loãng. Ở những nơi có sông lớn đổ ra biển, nước sông cũng góp phần làm giảm độ muối, đặc biệt gần cửa sông. Đây là căn cứ chính để lời giải gốc chọn B.
Độ muối phụ thuộc vào tương quan giữa lượng nước ngọt được bổ sung và lượng nước mất đi do bốc hơi. Nhiệt độ cao có thể thúc đẩy bốc hơi, nhưng không thể chỉ nhìn vào nhiệt độ để kết luận nước biển mặn hơn: tại xích đạo, lượng mưa lớn là yếu tố cần xét đồng thời. Vì vậy, nhận định “độ muối của nước biển không phụ thuộc vào lượng mưa” là sai.
Đối chiếu các phương án còn lại
- A. Ôn đới: Khí hậu và lượng nước ngọt bổ sung thay đổi theo khu vực, nên không thể lấy riêng đặc điểm ôn đới làm căn cứ xác định nơi có độ muối thấp nhất theo lời giải gốc.
- C. Chí tuyến: Đây là phương án trái rõ nhất với lập luận của nguồn. Ở nhiều vùng biển cận chí tuyến khô, mưa ít trong khi bốc hơi mạnh; nước mất đi còn muối ở lại, khiến độ muối tăng.
- D. Vùng cực: Đây là phương án dễ gây nhầm lẫn và không thể bác bỏ một cách tuyệt đối. Băng tan bổ sung nước ngọt và mức bốc hơi thấp có thể khiến nước biển mặt ở vùng cực có độ muối rất thấp. Vì thế, dù đáp án gốc chọn B, phát biểu rằng xích đạo luôn thấp nhất là không chính xác nếu xét mọi vùng biển thực tế.
Kiến thức liên quan đến độ muối nước biển
Độ muối của nước biển thay đổi theo nơi và theo điều kiện tự nhiên. Mưa, nước sông và băng tan bổ sung nước ngọt nên có xu hướng làm giảm độ muối của lớp nước mặt. Ngược lại, bốc hơi làm nước mất đi nhưng phần lớn muối vẫn ở lại, khiến độ muối tăng. Vì các yếu tố này phân bố không đều theo vĩ độ, không thể xác định độ muối chỉ bằng một yếu tố riêng lẻ.
Quy luật trên cũng giải thích vì sao cần phân biệt lập luận của đáp án cho sẵn với nhận định áp dụng cho toàn bộ đại dương. Lượng mưa lớn là căn cứ để nguồn chọn xích đạo; còn nước ngọt từ băng tan là yếu tố đáng kể khi đánh giá vùng cực.
Cách nhận diện nhanh
Gặp câu hỏi về độ muối, hãy đối chiếu hai phía: mưa, sông, băng tan làm loãng nước biển; bốc hơi làm độ muối tăng. Với câu này, đối chiếu đó giúp hiểu vì sao lời giải gốc chọn B, đồng thời nhận ra rằng phương án D cần được xem xét thận trọng nếu đề hỏi về quy luật thực tế trên phạm vi toàn cầu.
