Giờ Mặt Trời còn được gọi là giờ gì? Đáp án C

Câu hỏi: Giờ Mặt Trời còn được gọi là giờ

• A. múi.
• B. GMT.
• C. địa phương.
• D. khu vực.

Đáp án đúng là C. địa phương. Giờ Mặt Trời tại một điểm chính là giờ địa phương của điểm đó, xác định theo vị trí kinh độ nên thay đổi liên tục khi ta di chuyển.

Vì sao giờ địa phương là đáp án đúng

Giờ Mặt Trời tại một nơi là thời điểm Mặt Trời đi qua kinh tuyến của nơi đó. Khi Mặt Trời lên cao nhất (thiên đỉnh), người ta quy ước lúc đó là 12 giờ trưa. Vì Trái Đất quay quanh trục, mỗi kinh độ có một thời điểm Mặt Trời qua đỉnh khác nhau, nên giờ này phụ thuộc trực tiếp vào kinh độ.

Chính vì gắn với một địa điểm cụ thể, giờ Mặt Trời được gọi là giờ địa phương. Đây là cách tính giờ cổ nhất của loài người: quan sát bóng nắng, dùng đồng hồ Mặt Trời. Nhược điểm của nó là mỗi điểm có giờ một khác — hai nơi cách nhau 1 độ kinh tuyến đã lệch khoảng 4 phút. Vì vậy giờ địa phương không dùng được trong giao thông, liên lạc trên phạm vi rộng, và người ta đã thay bằng hệ thống giờ múi.

Vì sao các phương án còn lại sai

Phương án A “múi” là phương án dễ nhầm nhất. Giờ múi được tính bằng cách chia bề mặt Trái Đất thành 24 múi, mỗi múi rộng 15 độ kinh tuyến, lấy giờ trung bình của kinh tuyến giữa múi làm chuẩn cho cả múi. Giờ múi vì thế không phải giờ Mặt Trời tại từng điểm, mà là giờ quy ước trải trên một vùng — nên D “khu vực” cũng không đúng vì đó là cách gọi chung cho vùng có cùng một giờ quy ước, không phải thuật ngữ chỉ giờ Mặt Trời.

Phương án B “GMT” sai vì GMT (Greenwich Mean Time) là giờ trung bình Mặt Trời tại kinh tuyến gốc đi qua Greenwich, Anh, được dùng làm mốc thời gian quốc tế và làm gốc cho các múi giờ. GMT là một chuẩn cố định, chỉ đúng với một kinh tuyến duy nhất, còn giờ Mặt Trời tồn tại ở mọi kinh độ, kể cả những nơi không lấy GMT làm chuẩn.

Hệ thống kiến thức liên quan

Phân biệt bốn thuật ngữ giờ thường xuất hiện trong câu hỏi trắc nghiệm Địa lí:

• Giờ địa phương (giờ Mặt Trời): giờ tại một địa điểm cụ thể, phụ thuộc kinh độ; mỗi kinh độ có giờ riêng, lệch khoảng 4 phút cho mỗi độ kinh tuyến.
• Giờ múi: giờ quy ước theo 24 múi, mỗi múi 15 độ kinh tuyến; giờ trong múi bằng giờ của kinh tuyến giữa múi được chọn.
• Giờ GMT (UT): giờ của kinh tuyến số 0 qua Greenwich, Anh; dùng làm mốc quốc tế để xác định giờ các múi.
• Giờ khu vực: giờ áp dụng cho một vùng lãnh thổ rộng, thường lấy giờ của múi chuẩn chứa đa số lãnh thổ đó, không nhất thiết trùng với múi lí thuyết.

Tính giờ địa phương giữa hai điểm có thể dùng quy tắc 4 phút mỗi độ kinh tuyến: nơi ở phía đông có giờ sớm hơn, phía tây có giờ muộn hơn.

Mẹo ghi nhớ nhanh

Gắn “Mặt Trời” với “địa phương”: giờ Mặt Trời là giờ nhìn thấy Mặt Trời tại chỗ bạn đang đứng, nên nó thuộc về một địa điểm. Còn “múi” và “khu vực” đều mang nghĩa chia vùng (múi rộng 15 độ), “GMT” là chuẩn quốc tế tại Greenwich — cả ba đều không phải giờ Mặt Trời tại từng điểm.