Câu hỏi: Khí hậu của miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ có đặc điểm nào sau đây?
- A. Nền nhiệt thấp, mùa đông lạnh.
- B. Có hai mùa mưa – khô rõ rệt.
- C. Nhiệt độ trung bình dưới 25°C.
- D. Biên độ nhiệt trung bình lớn.
Đáp án đúng là B. Có hai mùa mưa – khô rõ rệt. Miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ mang tính chất khí hậu nhiệt đới gió mùa; sự thay đổi hoạt động của gió theo mùa tạo nên thời kỳ mưa và thời kỳ khô khác biệt.

Vì sao đáp án B đúng?
Hai mùa mưa – khô là nét nổi bật của khí hậu miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ. Vào thời kỳ gió mùa Tây Nam hoạt động, không khí mang nhiều hơi ẩm, gây mưa, đặc biệt ở Nam Bộ. Trong thời kỳ còn lại, Nam Bộ chịu ảnh hưởng của khối khí khô hơn nên lượng mưa giảm rõ rệt. Vì vậy, cách phân chia theo mùa mưa và mùa khô phù hợp hơn cách mô tả bằng mùa đông lạnh.
Cần hiểu đây là đặc điểm khái quát của cả miền, không có nghĩa mọi địa phương đều bắt đầu và kết thúc mùa mưa cùng lúc. Duyên hải Nam Trung Bộ còn có thể nhận mưa vào những tháng cuối năm khi chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc; trong khi đó, thời kỳ này ở Nam Bộ thường là mùa khô.
Vì sao các phương án còn lại sai?
- A. Nền nhiệt thấp, mùa đông lạnh: Sai vì miền này có nền nhiệt cao và không có mùa đông lạnh như miền Bắc. Không nên nhầm thời kỳ ít mưa ở phía Nam với một mùa đông lạnh.
- C. Nhiệt độ trung bình dưới 25°C: Sai với đặc điểm khí hậu khái quát mà đề hỏi. Lời giải gốc xác định nhiệt độ trung bình năm của miền ở mức cao, trên 25°C. Một địa điểm trên núi có thể mát hơn do độ cao, nhưng không đại diện cho toàn miền.
- D. Biên độ nhiệt trung bình lớn: Sai vì biên độ nhiệt trung bình năm của miền không lớn. Nền nhiệt duy trì ở mức cao quanh năm, nên chênh lệch nhiệt độ giữa các thời kỳ trong năm không phải đặc trưng nổi bật như sự phân hóa mưa – khô.
Hệ thống kiến thức liên quan
Khí hậu Việt Nam mang tính chất nhiệt đới gió mùa, nhưng mỗi miền biểu hiện khác nhau do vị trí địa lý và tác động của các loại gió mùa. Khi nhận diện khí hậu miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ, cần đối chiếu bốn dấu hiệu mà các phương án đưa ra: mùa đông có lạnh không, mùa mưa và mùa khô có phân biệt rõ không, nền nhiệt trung bình cao hay thấp, và biên độ nhiệt năm lớn hay nhỏ.
Ở miền này, nền nhiệt cao và biên độ nhiệt năm không lớn; sự phân hóa lượng mưa theo mùa mới là dấu hiệu giúp chọn đáp án. Cách đối chiếu đó cũng giúp phân biệt đặc điểm khí hậu phía Nam với hình ảnh mùa đông lạnh thường gắn với miền Bắc.
Mẹo nhận diện nhanh
Gặp câu hỏi về khí hậu miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ, hãy nhớ cặp dấu hiệu nóng quanh năm, mưa – khô phân mùa. Loại các phương án nói mùa đông lạnh, nhiệt độ trung bình thấp hoặc biên độ nhiệt năm lớn; sau đó chọn đặc điểm hai mùa mưa – khô rõ rệt.
