Câu hỏi: Polymer nào có công thức cấu tạo là −[CH₂−CH(CH₃)]ₙ−?
- A. Polyethylene
- B. Polypropylene
- C. Polystyrene
- D. Poly(vinyl chloride)
Đáp án đúng là B. Polypropylene. Đơn vị lặp −CH₂−CH(CH₃)− có nhóm CH₃ gắn vào mạch chính, đúng với sản phẩm trùng hợp của propylene (CH₂=CH−CH₃).

Vì sao polypropylene là đáp án đúng?
Khi propylene tham gia phản ứng trùng hợp, liên kết đôi C=C mở ra để các phân tử nối tiếp nhau. Nhóm CH₃ vẫn gắn với một nguyên tử cacbon của mạch, tạo đơn vị lặp −CH₂−CH(CH₃)−. Vì vậy, công thức trong đề biểu diễn polypropylene (PP).
Cách nhận diện quan trọng là đọc cả nhóm gắn bên cạnh mạch chính, không chỉ nhìn đoạn −CH₂−CH−. Chính nhóm CH₃ phân biệt polypropylene với các polymer ở ba phương án còn lại.
Vì sao các phương án còn lại sai?
- A. Polyethylene: Có đơn vị lặp −CH₂−CH₂−, không mang nhóm CH₃ như công thức đã cho.
- C. Polystyrene: Có nhóm phenyl (−C₆H₅) gắn vào mạch chính, không phải nhóm CH₃. Đây là phương án dễ nhầm nếu chỉ nhận ra dạng chung −CH₂−CH(R)− mà bỏ qua R.
- D. Poly(vinyl chloride): Có đơn vị lặp −CH₂−CH(Cl)−. Nhóm thế ở đây là Cl, không phải CH₃.
Hệ thống kiến thức polymer liên quan
Tơ capron là tơ gì? Capron, còn gọi là nylon-6, là tơ polyamide; mạch polymer chứa nhóm amide −CO−NH−. Chi tiết này giúp phân biệt capron với tơ olon, tức polyacrylonitrile: olon không chứa nhóm amide. Trong ảnh đề gốc còn có một nhóm lựa chọn gồm nylon-6,6, capron, polyisoprene và poly(phenol formaldehyde), nhưng thiếu câu dẫn tương ứng nên không thể xác định đáp án cho nhóm lựa chọn ấy.
Các câu đúng/sai về tơ sợi trong nguồn lần lượt có kết quả a) Đúng, b) Sai, c) Đúng, d) Sai. Theo cách diễn đạt của đề, tơ là vật liệu polymer dạng sợi dài, mảnh, có tính đàn hồi. Nylon-6,6 là tơ tổng hợp, còn visco được tạo bằng cách xử lý cellulose tự nhiên nên là tơ bán tổng hợp. Len và tơ tằm có bản chất protein; xà phòng có độ kiềm cao có thể làm hại sợi. Capron chứa nhóm amide, còn olon thì không.
Với cao su lưu hóa, bốn ý có kết quả a) Sai, b) Đúng, c) Đúng, d) Đúng. Cao su buna-S là cao su tổng hợp, không phải tên khác của cao su lưu hóa. Quá trình lưu hóa tạo các cầu nối chứa lưu huỳnh giữa những mạch cao su, hình thành mạng không gian và cải thiện tính chất cơ học. Polymer đàn hồi chủ yếu trong mủ cao su thiên nhiên là polyisoprene.
Với keo dán, nguồn cho kết quả cả bốn ý đều Đúng. Nhựa vá săm là dung dịch cao su trong dung môi hữu cơ. Keo epoxy gồm thành phần chứa nhóm epoxy và chất đóng rắn; khi đóng rắn, keo tạo mạng polymer bền chắc để gắn vật liệu. Keo poly(urea-formaldehyde) cũng cần chất đóng rắn; cần hiểu quá trình này làm các mạch liên kết với nhau để tạo cấu trúc bền, không chỉ đơn thuần là mạch phân nhánh.
Về rác thải nhựa, các ý có kết quả a) Sai, b) Đúng, c) Đúng, d) Đúng. Đốt nhựa ngoài không khí hoặc chôn lấp không đúng cách gây nguy cơ ô nhiễm; dùng vật liệu thân thiện với môi trường, tái sử dụng, tái chế và thay một số vật dụng nhựa bằng inox hoặc thủy tinh là các cách giảm rác thải nhựa.
Ở phần trả lời ngắn, nguồn xác định 5 polymer được điều chế bằng phản ứng trùng hợp trong danh sách đã cho: PE, PVC, olon, cao su buna và cao su buna-N. Câu hỏi tiếp theo về polymer A thiếu sơ đồ điều chế, nên chưa đủ dữ kiện để khẳng định đáp án.
Cách nhận diện nhanh dạng câu hỏi này
Với công thức −[CH₂−CH(R)]ₙ−, hãy xác định R trước: CH₃ gợi polypropylene, Cl gợi PVC, còn nhóm phenyl gợi polystyrene. Khi chuyển sang câu hỏi về tơ, hãy tìm nhóm chức trong mạch: nhóm −CO−NH− giúp nhận diện tơ polyamide như capron, tránh nhầm với olon.

