Đai ôn đới gió mùa trên núi chỉ có ở đâu? Giải đáp chi tiết

Câu hỏi: Đai ôn đới gió mùa trên núi chỉ có ở miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ vì sao?

  • A. Có địa hình núi cao đồ sộ nhất nước ta.
  • B. Là miền duy nhất có địa hình cao trên 2600 m.
  • C. Có địa hình phần lớn là đồi núi.
  • D. Có mùa đông lạnh nhất nước ta.

Đáp án đúng là B. Là miền duy nhất có địa hình cao trên 2600 m. Đai ôn đới gió mùa trên núi hình thành ở độ cao trên 2600 m. Trong miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ, dãy Hoàng Liên Sơn đạt độ cao này nên xuất hiện đai khí hậu đó.

Câu hỏi về đai ôn đới gió mùa trên núi ở miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ

Vì sao đáp án B đúng?

Độ cao trên 2600 m là dấu hiệu quyết định trong câu hỏi này. Càng lên cao, nhiệt độ nhìn chung càng giảm. Vì vậy, nơi có núi đủ cao sẽ hình thành đai khí hậu khác với vùng chân núi và sườn núi thấp hơn.

Miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ có dãy Hoàng Liên Sơn ở khu vực Tây Bắc, với những đỉnh vượt 2600 m. Đây là cơ sở để đai ôn đới gió mùa trên núi xuất hiện trong miền. Cần hiểu rằng đai này chỉ có ở những nơi đạt độ cao phù hợp, không trải rộng khắp Tây Bắc và Bắc Trung Bộ.

Vì sao các phương án còn lại sai?

  • A. Miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ có núi cao, đồ sộ; dãy Hoàng Liên Sơn thuộc miền này. Tuy nhiên, phương án chỉ nói núi «cao đồ sộ» mà không nêu ngưỡng trên 2600 m cần thiết để hình thành đai ôn đới. Đây là phương án dễ nhầm nhất vì mô tả đúng một đặc điểm địa hình nhưng chưa chỉ ra điều kiện quyết định.
  • C. Địa hình chủ yếu là đồi núi không đồng nghĩa với việc có núi cao trên 2600 m. Nhiều nơi có đồi núi nhưng không đủ cao để xuất hiện đai ôn đới gió mùa trên núi.
  • D. Mùa đông lạnh không thay thế được điều kiện về độ cao. Hơn nữa, Đông Bắc mới là khu vực chịu ảnh hưởng mạnh của gió mùa Đông Bắc và có mùa đông lạnh nhất nước ta; không thể lấy đặc điểm này để giải thích sự phân bố của đai ôn đới trong đề.

Kiến thức liên quan về địa hình và khí hậu

Khí hậu miền núi thay đổi theo độ cao: lên càng cao, nhiệt độ càng giảm và có thể hình thành những đai khí hậu khác nhau. Đai ôn đới gió mùa trên núi có nền nhiệt thấp hơn các vùng núi thấp, mùa đông lạnh và mùa hè ít nóng hơn vùng thấp.

Địa hình cao là điều kiện trực tiếp để nhận diện nơi xuất hiện đai này. Gió mùa cũng tác động đến khí hậu, còn hướng và độ cao địa hình ảnh hưởng đến cách các luồng gió tác động tại từng nơi. Tuy nhiên, khi cần phân biệt miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ với các miền khác trong câu hỏi này, phải xét trước hết miền nào có địa hình vượt ngưỡng 2600 m.

Mẹo nhận diện nhanh

Gặp câu hỏi về đai ôn đới gió mùa trên núi, hãy tìm phương án nêu độ cao trên 2600 m. Đừng chọn chỉ vì thấy các cụm «nhiều đồi núi», «núi đồ sộ» hoặc «mùa đông lạnh»: chúng không chỉ ra đúng ngưỡng độ cao cần xét.