Câu hỏi: Hệ sinh thái nào sau đây không xuất hiện ở đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi?
- A. Rừng hỗn hợp.
- B. Rừng ngập mặn, năn.
- C. Rừng cận nhiệt đới lá rộng.
- D. Rừng cận nhiệt đới lá kim.
Đáp án đúng là B. Rừng ngập mặn, năn. Đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi có thể phát triển các kiểu rừng lá rộng, lá kim và rừng hỗn hợp. Rừng ngập mặn gắn với vùng ven biển chịu ảnh hưởng của thủy triều; năn gắn với đất ngập nước, không phải hệ thực vật đặc trưng của đai núi này.

Vì sao đáp án B đúng?
Rừng ngập mặn và năn không phù hợp với điều kiện sinh thái của đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi. Rừng ngập mặn phát triển ở vùng ven biển, cửa sông, nơi có nước mặn hoặc nước lợ và chịu tác động của thủy triều. Đó là môi trường khác với sườn núi và đất rừng ở độ cao thuộc đai cận nhiệt.
Năn là nhóm cây thường gặp ở đất ngập nước, nhất là nơi trũng thấp; tùy loài, chúng có thể sống trong nước ngọt hoặc nước lợ. Vì vậy, không nên hiểu rằng mọi loài năn đều cần nước mặn. Điểm chung cần nhận ra ở phương án B là các môi trường sống được nêu không đại diện cho hệ sinh thái rừng của đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi.
Vì sao các phương án còn lại sai?
Đề hỏi hệ sinh thái không xuất hiện, trong khi ba phương án còn lại đều là những kiểu rừng có thể gặp ở đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi:
- A. Rừng hỗn hợp: Có thể gồm cây lá rộng và cây lá kim cùng phát triển. Sự kết hợp này phù hợp với điều kiện tự nhiên thay đổi theo độ cao và địa điểm trên núi, nên không thể loại phương án A.
- C. Rừng cận nhiệt đới lá rộng: Là kiểu rừng phù hợp với khí hậu cận nhiệt đới trên núi, nơi nhiệt độ và lượng mưa tạo điều kiện cho cây lá rộng phát triển.
- D. Rừng cận nhiệt đới lá kim: Cây lá kim cũng có thể phát triển trong đai này ở những nơi có điều kiện thích hợp. Tên gọi “lá kim” dễ khiến người học nghĩ đến xứ lạnh, nhưng không có nghĩa rừng lá kim chỉ xuất hiện ở đai ôn đới.
Kiến thức liên quan về đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi
Đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi được nhận biết qua sự kết hợp giữa độ cao, khí hậu và thảm thực vật. Khi lên núi, điều kiện nhiệt độ thay đổi; lượng mưa và đặc điểm địa hình cũng ảnh hưởng đến kiểu rừng ở từng nơi. Vì thế, hệ sinh thái đặc trưng của đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi là các kiểu rừng cận nhiệt đới lá rộng, lá kim và rừng hỗn hợp, chứ không chỉ có một kiểu rừng duy nhất.
Muốn phân biệt các hệ sinh thái, cần đối chiếu môi trường sống thay vì chỉ nhìn tên cây. Rừng trên núi gắn với điều kiện khí hậu, đất và độ cao của sườn núi. Ngược lại, rừng ngập mặn gắn với vùng ven biển chịu ảnh hưởng của thủy triều; thực vật như năn thường gắn với nơi đất ngập nước. Sự khác biệt về môi trường là căn cứ để loại phương án B.
Mẹo nhận diện nhanh
Gặp câu hỏi về hệ sinh thái theo đai cao, hãy xác định trước môi trường mà mỗi phương án cần để phát triển. Lá rộng, lá kim, hỗn hợp đều có thể là rừng trên núi; rừng ngập mặn gợi ngay đến vùng ven biển và thủy triều. Đối chiếu môi trường sống trước khi chọn sẽ tránh nhầm rừng lá kim với một hệ sinh thái không thể xuất hiện ở đai cận nhiệt.
