Mã hoá thông tin có mục đích gì? Đáp án B, C chuẩn xác

Câu hỏi: Mã hoá thông tin có mục đích gì?

  • A. Để thay đổi lượng thông tin.
  • B. Để chuyển thông tin về dạng câu lệnh của ngôn ngữ máy.
  • C. Làm cho thông tin phù hợp với dữ liệu trong máy.
  • D. Cả A, B, C đều đúng.

Đáp án đúng là B và C. Mã hoá thông tin đưa thông tin về dạng ngôn ngữ máy có thể xử lý và làm thông tin tương thích với cách lưu trữ dữ liệu bên trong máy tính. Hai phương án này mô tả cùng một quá trình nhìn từ hai góc: ngôn ngữ máy và cấu trúc dữ liệu. Vì A sai nên D cũng sai.

Câu hỏi trắc nghiệm về mục đích của mã hoá thông tin với bốn phương án A, B, C, D

Vì sao đáp án B và C đúng

Máy tính không hiểu chữ viết, hình ảnh hay âm thanh ở dạng tự nhiên. Nó chỉ xử lý được dãy bit 0 và 1. Vì vậy, muốn đưa một bài văn, một bức ảnh hay một bản nhạc vào máy, ta phải chuyển chúng thành dãy nhị phân — đó chính là mã hoá thông tin. Phương án B mô tả đúng bước chuyển đổi này: thông tin được biến thành dạng câu lệnh mà ngôn ngữ máy hiểu và thực thi được.

Phương án C nhìn cùng quá trình từ phía dữ liệu. Sau khi mã hoá, thông tin phải khớp với khuôn dạng mà máy đang dùng: văn bản lưu theo bảng mã ký tự, số nguyên lưu theo một số byte cố định, ảnh lưu theo lưới điểm ảnh với từng điểm là một giá trị màu. Mã hoá chính là bước làm cho thông tin “vừa” với khuôn dạng đó, nhờ thế máy mới đọc, tính toán và lưu trữ chính xác. Ví dụ, chữ “A” trong bảng mã ASCII được mã hoá thành 01000001; máy không cần biết đó là chữ A, chỉ cần dãy bit đúng quy ước để hiển thị lại thành chữ A.

Vì sao phương án A và D sai

A sai ở chỗ nhầm lẫn giữa cách biểu diễn và nội dung. Mã hoá chỉ đổi hình thức biểu diễn, không thêm bớt điều mà thông điệp muốn truyền. Một câu văn được gõ vào máy rồi lưu thành tệp vẫn mang đúng lượng thông tin ấy; nếu mã hoá làm mất thông tin thì không thể giải mã để đọc lại đúng nội dung ban đầu. Nói cách khác, mã hoá là quá trình thuận nghịch về mặt thông tin, còn thay đổi lượng thông tin là chuyện khác hẳn.

D sai vì D gộp cả ba phương án, trong khi A không đúng. Đây là phương án dễ chọn nhầm nhất: người học thường thấy B và C đúng, rồi vội kết luận “cả ba đều đúng” mà không kiểm tra lại A. Với dạng câu hỏi có phương án “Cả A, B, C đều đúng”, cần soi kỹ từng ý thành phần trước khi chọn.

Hệ thống kiến thức liên quan

Mã hoá thông tin là khái niệm gốc của Tin học: mọi dữ liệu trong máy tính đều tồn tại dưới dạng nhị phân. Một số điểm cần nắm:

  • Đơn vị cơ bản của thông tin là bit, nhận một trong hai giá trị 0 hoặc 1; 8 bit tạo thành 1 byte.
  • Mỗi loại thông tin có cách mã hoá riêng: văn bản dùng bảng mã ký tự, số dùng hệ nhị phân, âm thanh và hình ảnh được rời rạc hoá thành các giá trị số.
  • Quá trình xử lý gồm hai chiều: mã hoá khi đưa thông tin vào máy, giải mã khi đưa kết quả ra cho con người đọc.
  • Mục đích cuối cùng của mã hoá là để máy tính hiểu, xử lý và lưu trữ được thông tin — không phải để thay đổi nội dung thông tin.

Mẹo ghi nhớ nhanh

Nhớ theo cặp từ khoá: “mã hoá — ngôn ngữ máy — dữ liệu trong máy”. Hễ thấy phương án nói về việc chuyển thông tin sang dạng máy hiểu được hoặc làm thông tin khớp với dữ liệu trong máy thì đó là mục đích thật của mã hoá. Ngược lại, phương án nào nói tới thay đổi lượng thông tin, tăng giảm nội dung hay dung lượng thì loại ngay, vì mã hoá chỉ đổi cách biểu diễn. Với phương án “Cả A, B, C đều đúng”, luôn kiểm tra từng ý một trước khi gộp.