Câu hỏi: a) Thông tin số là gì? Trình bày đặc điểm của thông tin số. b) Để đánh giá độ tin cậy của thông tin, em có thể dựa trên các yếu tố nào?
Đáp án đúng là: Thông tin số là thông tin được biểu diễn dưới dạng số, ký tự hoặc mã mà thiết bị điện tử có thể lưu trữ, xử lý và truyền tải. Thông tin số có thể được xử lý nhanh, lưu trữ với dung lượng lớn, sao chép, truyền tải và kết hợp thuận tiện. Để đánh giá độ tin cậy của thông tin, cần xem xét nguồn cung cấp, tính cập nhật, tính khách quan và sự nhất quán với các nguồn khác. Những đặc điểm này gắn với cách thiết bị điện tử xử lý thông tin; còn bốn yếu tố đánh giá giúp kiểm tra liệu thông tin có đáng tin trước khi sử dụng hay không.

Vì sao câu trả lời trên phù hợp?
Thông tin số được biểu diễn theo cách máy tính, điện thoại thông minh và các thiết bị điện tử khác có thể tiếp nhận, lưu trữ, xử lý. Văn bản, hình ảnh hay âm thanh đều có thể trở thành thông tin số khi được mã hóa phù hợp. Vì vậy, khái niệm này không chỉ giới hạn ở các số dùng để tính toán.
Khi đã ở dạng số, thông tin có thể được máy tính xử lý và phân tích nhanh; được lưu trên thiết bị có dung lượng lớn; được sao chép, truyền qua internet hoặc mạng truyền thông khác; và được kết hợp để tạo ra thông tin mới. Chẳng hạn, một bài trình chiếu có thể tích hợp chữ, ảnh và âm thanh. Bản sao có thể giống bản gốc nếu quá trình sao chép không gặp lỗi, nhưng điều đó không có nghĩa nội dung của bản gốc chắc chắn đúng.
Với phần b, cần kiểm tra ai cung cấp thông tin và người đó có căn cứ để đưa ra nhận định hay không. Tiếp đó, xem thông tin còn phù hợp với thời điểm hiện tại không, cách trình bày có thiên vị không và nội dung có khớp với những nguồn đáng tin khác không. Ví dụ, một thông báo cũ dù từng chính xác vẫn có thể không còn áp dụng.
Hệ thống kiến thức liên quan
Cần phân biệt đặc điểm của thông tin số với độ tin cậy của nội dung. Sao chép chính xác là giữ nguyên dữ liệu khi tạo bản sao; nó không kiểm chứng được dữ liệu ấy đúng hay sai. Tương tự, thông tin được truyền nhanh hoặc xuất hiện trên nhiều thiết bị không tự động trở nên đáng tin.
Một số thông tin số là dữ liệu định lượng, chẳng hạn kết quả đo được ghi bằng số; nhiều thông tin khác là chữ, hình hoặc âm thanh. Các công cụ kỹ thuật số có thể phân tích cả những dạng này, nhưng muốn rút ra kết luận đúng vẫn phải xem dữ liệu đầu vào và cách phân tích có phù hợp hay không. Khi gặp một thông tin mới, em có thể kiểm tra lần lượt nguồn gốc, thời điểm công bố, dấu hiệu thiên vị và mức độ phù hợp với các nguồn độc lập.
Cách ghi nhớ nhanh
Với câu hỏi thông tin số là gì, hãy nhớ hai nhóm ý: dạng biểu diễn và khả năng xử lý để trả lời phần khái niệm, đặc điểm; nguồn – thời điểm – khách quan – đối chiếu để đánh giá độ tin cậy. Đừng nhầm việc một thông tin dễ sao chép với việc nội dung của nó đã được kiểm chứng.

